Nội soi trực tràng là một thủ thuật dùng để quan sát
phần cuối của ống tiêu hóa, cụ thể là:
- Trực tràng (khoảng 12–15 cm cuối ruột già)
- Có thể kèm theo quan sát hậu môn và ống hậu môn
Đây là phương pháp đơn giản, ít xâm lấn hơn so với nội soi đại tràng toàn bộ, nhưng vẫn có giá trị cao trong chẩn đoán các bệnh lý vùng hậu môn – trực tràng.
🔍 Khi nào cần nội soi trực tràng?
Nội soi trực tràng thường được chỉ định khi có các triệu chứng:
- Đi ngoài ra máu (máu đỏ tươi)
- Đau hậu môn, rát hậu môn
- Cảm giác mót rặn, đi ngoài không hết
- Táo bón kéo dài hoặc tiêu chảy kéo dài
- Nghi ngờ trĩ nội, nứt kẽ hậu môn, polyp, u trực tràng
- Theo dõi sau điều trị polyp, ung thư trực tràng
⚙️ Quy trình nội soi trực tràng
1. Chuẩn bị:
- Không cần nhịn ăn quá lâu như nội soi đại tràng.
- Cần thụt tháo để làm sạch phần trực tràng trước khi nội soi.
- Có thể không cần gây mê, hoặc gây tê tại chỗ (tùy theo cơ sở).
2. Thực hiện:
- Bệnh nhân nằm nghiêng trái.
- Bác sĩ dùng ống nội soi mềm hoặc ống soi cứng đưa nhẹ vào hậu môn – trực tràng.
- Quan sát hình ảnh trên màn hình.
- Có thể sinh thiết mô, cắt polyp nhỏ nếu phát hiện.
3. Thời gian:
- Thường chỉ mất 5–10 phút.
🤔 Nội soi trực tràng có đau không?
- Hầu như không đau, có thể hơi tức hoặc khó chịu nhẹ.
- Nếu người bệnh lo lắng hoặc nhạy cảm, có thể dùng thuốc an thần nhẹ hoặc gây tê.
🧠 Phát hiện được bệnh gì qua nội soi trực tràng?
| Bệnh lý |
Dấu hiệu qua nội soi |
| Trĩ nội |
Các búi trĩ sưng nề trong lòng trực tràng |
| Nứt hậu môn |
Vết rách nhỏ vùng ống hậu môn |
| Polyp trực tràng |
Khối u lành tính, có thể cắt bỏ ngay |
| Ung thư trực tràng |
Khối u sùi, loét, dễ chảy máu |
| Viêm trực tràng |
Niêm mạc đỏ, phù nề, có thể loét |
📌 Sau khi nội soi:
- Nghỉ ngơi vài phút nếu không dùng thuốc an thần.
- Có thể đầy bụng nhẹ do bơm hơi.
- Nếu có sinh thiết hoặc cắt polyp, bác sĩ sẽ dặn chế độ ăn, theo dõi kỹ hơn.
🧾 So sánh nhanh các loại nội soi ruột già:
| Loại nội soi |
Phạm vi quan sát |
Ưu điểm |
Nhược điểm |
| Nội soi trực tràng |
Hậu môn – trực tràng |
Nhanh, ít xâm lấn |
Không kiểm tra được phần cao |
| Nội soi đại tràng sigma |
Trực tràng – đại tràng trái |
Rộng hơn, phát hiện polyp sớm |
Không quan sát được toàn bộ ruột già |
| Nội soi đại tràng toàn bộ |
Toàn bộ đại tràng |
Toàn diện, phát hiện ung thư |
Mất thời gian, cần chuẩn bị kỹ |